ακαδημαϊκό προφίλ

Τρέχουσα έρευνα

1)  Διατήρηση και χρήση των μεταναστευτικών γλωσσών στο πλαίσιο της ελληνικής κοινωνίας και της ελληνόφωνης διασποράς. 

2) Διγλωσσία και εκπαίδευση (με έμφαση στη βαθμίδα του νηπιαγωγείου και του δημοτικού σχολείου) 

3) Θέματα διαγλωσσικότητας και εκπαιδευτικές εφαρμογές

4) Η διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας σε ένα πλαίσιο διαγλωσσικότητας

5) Συγκριτική μελέτη της κινέζικης, ελληνικής και αγγλικής γλώσσας. Ζητήματα που αφορούν την κινέζικη γλώσσα και την εκμάθησή της από ελληνόφωνα/αγγλόφωνα άτομα.

Από το 2009 είναι η συντονίστρια της ομάδας 'Πολύδρομο' για τη διγλωσσία και τον πολυπολιτισμό στην εκπαίδευση και την κοινωνία και συντονίζει ποικίλες δράσεις γύρω από τα θέματα της γλωσσικής επαφής και της εκμάθησης των γλωσσών (http://polydromo.web.auth.gr/index.php/en/)

Συμμετέχει στο πρόγραμμα Migrant, “Investigation of adolescent digital literacy practices for the design of Modern Greek Language teaching to youth of new migration background” [«Σχεδιασμός της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε παιδιά νεομεταναστών με αφετηρία τις πρακτικές ψηφιακού γραμματισμού τους»]. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.) για την περίοδο 01/2020-06/2023, με επιστημονικά υπεύθυνο τον Δημήτρη Κουτσογιάννη. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν τρία Πανεπιστήμια: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ), Πανεπιστήμιο Αμβούργου (Γερμανία) και Πανεπιστήμιο Macquarie (Σίδνεϊ,  Αυστραλία).

Ως διεθύντρια του Ινστιτούτου Κομφούκιος του ΑΠΘ από το 2020 εποπτεύει όλες τις επιστημονικές του δράσεις (http://confucius-institute.web.auth.gr/el/) με κύριο στόχο την επαφή ανάμεσα στην κινέζικη και την ελληνική γλώσσα και τις διδακτικές προσεγγίσεις που ενισχύουν την εκμάθηση της κινέζικης γλώσσας για ελληνόφωνα άτομα.

 
Επιστημονικά - Ερευνητικά πεδία
 
Σπουδές

Η Ρούλα Τσοκαλίδου είναι απόφοιτη του Αγγλικού τμήματος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1989) και κάτοχος διδακτορικού διπλώματος από το Τμήμα Γλωσσολογίας του Παν/μίου Monash της Αυστραλίας (1994) με θέμα την εναλλαγή κωδίκων ανάμεσα σε άτομα δεύτερης μεταναστευτικής γενιάς Ελληνο-Αυστραλιανής καταγωγής.  Έχει εκτενή εμπειρία σε ζητήματα εκπαίδευσης και επικοινωνίας που αφορούν κοινότητες μεταναστών/τριών και προσφύγων. Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα αφορούν την επαφή των γλωσσών, τη διγλωσσία, τη διαγλωσσικότητα και τη γλωσσική εκπαίδευση. Από το 2009 είναι υπεύθυνη της ομάδας Πολύδρομο (http://polydromo.web.auth.gr/index.php/el-gr/) για τη διγλωσσία και τον πολυπολιτισμό στην εκπαίδευση και την κοινωνία.

Από το 2018 διευθύνει το Ινστιτούτο Κομφούκιος του Α.Π.Θ. και συντοντίζει τα έργα και τις δράσεις του (http://confucius-institute.web.auth.gr/en/).

Για τη διετία 2019-2021 είναι εκλεγμένη Πρόεδρος του ΤΕΠΑΕ του ΑΠΘ.

 
Πρόσφατες δημοσιεύσεις

 

  1.  Tσοκαλίδου, P. (2000) Xαρτογραφώντας την Eλληνόφωνη Πραγματικότητα: Λίβανος & Συρία.  Hλεκτρονική έκδοση, Kέντρο Eλληνικής Γλώσσας.
  2. Ρούλα Τσοκαλίδου & Μαρίτα Παπαρούση (επιμ.) (2004) Θέματα ταυτότητας στην ελληνική διασπορά : γλώσσα & λογοτεχνία, εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα.
  3. Tsokalidou, R. (2005) Raising bilingual awareness in Greek primary schools.  International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 8, 1, 48-61.
  4. Τσοκαλίδου, Ρ. & Σ. Χατζησαββίδης (2008) Κοινωνιογλωσσολογικές Αναζητήσεις: Ερευνητικά Δεδομένα.  Θεσσαλονίκη: Βάνιας
  5. Gkantartzi, A.and Tsokalidou, R. (2011) “She is a very good child but she doesn’t speak”: The invisibility of children’s bilingualism and teacher ideology. Journal of Pragmatics 45, 588-601.
  6.  Τσοκαλίδου, Ρ. (2012α) Χώρος για δύο. Θέματα Διγλωσσίας και Εκπαίδευσης.  Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Ζυγός.
  7. Τσοκαλίδου, Ρ. (2012β) Το πρώτο μου βιβλίο για τη διγλωσσία: ανάμεσα στον ελληνικό και τον αραβικό κόσμο.  Θεσσαλονίκη: Πολύδρομο.
  8. Τσοκαλίδου, Ρ., Μητακίδου, Σ. & Γ. Ανδρουλάκης (2012γ) Εισαγωγή και επιμέλεια Πρακτικών 1ου Διεθνούς Συνεδρίου «Σταυροδρόμι γλωσσών και πολιτισμών: μαθαίνοντας εκτός σχολείου» (ψηφιακή έκδοση).  Θεσσαλονίκη: Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ & Πολύδρομο.
  9. Γκαϊνταρτζή, Α, Μάρκου, Ε. & Ρ. Τσοκαλίδου (2012δ) H επικοινωνία με τους γονείς μεταναστευτικής καταγωγής: πότε είναι εφικτή και αποτελεσματική; Πολύδρομο, 5, 8-12.
  10. Tsokalidou, R., Gkaintartzi, A. and Markou, E. (2013). Developing bilingualism in Greece: research findings and alternative preschool practices by ‘Polydromo Group’, in Hélot Chr. and Rubio, M. N (Eds) Plulrilinguisme et petite enfance, Toulouse: Éditions ERES.
  11. Gkaintartzi, A., Kiliari A. & R. Tsokalidou (2014) ‘Invisible’ bilingualism-‘invisible’ language ideologies: Greek teachers’ attitudes towards immigrant pupils’ heritage languages.  International Journal of Bilingual Education and Bilingualism (Published online: 28 Jan 2014).  DOI: 10.1080/13670050.2013.877418.
  12. Gkaintartzi, A., Chatzidaki, A. & R. Tsokalidou (2014) Albanian Parents and the Greek Educational Context: Who is Willing to Fight for the Home Language? International Multilingual Research Journal.  To link to this article: http://dx.doi.org/10.1080/19313152.2014.953004
  13. Tσοκαλίδου, Ρ. (2014) Συνάντηση γλωσσών και πολιτισμών στο ελληνικό σχολείο: μια διερευνητική και διαδραστική προσέγγιση.  Στο Κυρίδης, Α. (επιμ.) Ευπαθείς κοινωνικές ομάδες και δια βίου μάθηση.  Αθήνα: Gutenberg, σελ.261-279.
  14. Tσοκαλίδου, Ρ. (2015) Διγλωσσία και Εκπαίδευση: από τη θεωρία στην πράξη και στην κοινωνική δράση. Στο: Ανδρουλάκης, Γ. (επιμ.) Γλωσσική Παιδεία. 35 Μελέτες Αφιερωμένες στον Καθηγητή Ναπολέοντα Μήτση. Αθήνα: Gutenberg, 387-398.
  15. Gkaintartzi, A., Kiliari A. & R. Tsokalidou (2016) Heritage language maintenance and education in the Greek sociolinguistic context: Albanian immigrant parents’ views. Cogent Education, 3: 1155259, http://dx.doi.org/10.1080/2331186X.2016.1155259
  16. Γαβριηλίδου, Σ., Γκαϊνταρτζή, Α., Μάρκου Ε. & Τσοκαλίδου, Ρ. (2016) Πρακτικά 3ου Διεθνούς Συνεδρίου «Σταυροδρόμι γλωσσών και πολιτισμών:Ζητήματα Δι/Πολυγλωσσίας, Διαγλωσσικότητας και Γλωσσικών Πολιτικών στην Εκπαίδευση» (ψηφιακή έκδοση).  Θεσσαλονίκη: ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ & Πολύδρομο. http://stavrodromiglwsswn.auth.gr/files/Proceedings_3rd_Crossroads_of_La...

  17. Χοντολίδου, Ε, Τσοκαλίδου, Ρ., Τεντολούρης, Φ., Κυρίδης, Α. και Βακαλόπουλος, Κ. (επιμ.) (2016) Μνήμη Σωφρόνη Χατζησαββίδη Γλωσσ(ολογ)ικές & Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις.  Αθήνα: Gutenberg

  18. Gkaintartzi, A., Kiliari A. & R. Tsokalidou (2016) Heritage language maintenance and education in the Greek sociolinguistic context: Albanian immigrant parents’ views. Cogent Education, 3: 1155259, http://dx.doi.org/10.1080/2331186X.2016.1155259
  19. Τσοκαλίδου, Ρ & Κουτούλης, Κ. (2016) Η διαγλωσσικότητα στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα: Μια πρώτη διερεύνηση.  Επιστήμες Αγωγής, θεματικό τεύχος 2015, 161-181.
  20. Gkaintartzi., A., & Tsokalidou, R. (in press) Is translanguaging a possibility in a language class? Theoretical issues and applications in an EFL class. In: Proceedings of International conference: Rethinking Language, Diversity and Education (RLDE), 27-31 May 2015, Rhodes.
  21. Τσοκαλίδου, Ρ. (2017) Διαγλωσσικότητα & Διαγλωσσικές ταυτότητες.  Πρακτικά Επετειακού Διεθνούς Συνεδρίου "Ταυτότητες: Γλώσσα και Λογοτεχνία", επιμ. Ζ. Γαβριηλίδου, Μ. Κωνσταντινίδου, Ν. Μαυρέλος, Ι. Ντεληγιάννης, Ι. Παπαδοπούλου, Γ. Τσομής, Κομοτηνή: Εκδόσεις Σαΐτα, 2017 (ISBN 978-618-5147-54-9), 301-316.

  22. Τσοκαλίδου, Ρ. (2016) Αναστοχαστικότητα και ανάπτυξη όρων συν-εργασίας στην έρευνα γύρω από την ετερογένεια του σχολείου.  Στο Χοντολίδου, Ε., Τσοκαλίδου, Ρ., Τεντολούρης, Φ., Κυρίδης, Α. και  Βακαλόπουλος, Κ. (επιμ) Μνήμη Σωφρόνη Χατζησαββίδη.  Γλωσσικές και Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις.  Αθήνα: ΤΕΠΑΕ, ΑΠΘ & Gutenberg, 355-396.
  23. Tsokalidou, R. (2016) Beyond language borders to translanguanging within and outside the educational context. In Carroll E. Wilson (Ed.) Bilingualism: Cultural Influences, Global Perspectives and Advantages/Disadvantages. Nova Science Publishers, 108-118.
  24. Τσοκαλίδου, Ρ. (2016) Η ομάδα και το πολυγλωσσικό περιοδικό Πολύδρομο, για τη δι-γλωσσία και τον πολυπολιτισμό στην εκπαίδευση και την κοινωνία.  Στο Σκούρτου, Ε. & Κούρτη-Καζούλλη, Β. (επιμ.) Διγλωσσία και Διδασκαλία της Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας.  Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα.  Καλλιπος), 186-200.

  25. Kompiadou, E., Lenakakis, A., & Tsokalidou, R. (2017). Diadrasis: An Interactive Project on Language Learning. In J. Crutchfield & M. Schewe (eds.), Going Performative in Intercultural Education International Contexts, Theoretical Perspectives and Models of Practice, Clevedon/Bufallo/Toronto/Syndney: Multilingual Matters (ΙSBN: 978-1783098545), 41-58.
  26. Τσοκαλίδου, Ρ. (2017) SiDaYes! Πέρα από τη διγλωσσία προς τη διαγλωσσικότητα/Beyond bilingualism to translanguaging.  Αθήνα: Gutenberg.

  27. Gkaintartzi, Α., Tsokalidou, R., Kompiadou, E. & Markou, E. (2018). Children’s bilingualism: An inspiration for multilingual educational practices. In: P. Van Avermaet, S. Slembrouck, K. Van Gorp, S. Sierens &  K. Marijns (eds.) The Multilingual Edge of Education.  Palgrave, Macmillan (ISBN: 978-1-137-54855-9), 235-260.
  28. Τσοκαλίδου, Ρ. (2018) Διαγλωσσικότητα και παιδαγωγικά εργαλεία. Στο Τσιπλάκου, Σ. (Επιμ). Οδηγός διαχείρισης Κοινωνικοπολιτισμικής ετερότητας στο σχολείο. Ινστιτούτο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, 45-78.
  29. Kitsiou RoulaPapadopoulou MariaAndroulakis GeorgeTsokalidou PetroulaSkourtou Eleni (2019). Beyond Conventional Borders of Second Language Teachers’ Education: A Digital, Interdisciplinary, and Critical Postgraduate Curriculum. Challenging Boundaries in Language Education: Second Language Learning and Teaching. Επιμέλεια:Achilleas KostoulasSpringerσ.229-245.
  30. Tsokalidou, R., Al Soueis, D., Arvanitidou, V., Kompiadou, E. & Paraskeva, M. (in progress) Teaching Language Through the Eyes of Refugees: Translanguaging and Identity Texts in the Service of Refugee Education.  In Chatzidaki, A. & R. Tsokalidou (in progress) Challenges and Initiatives in Refugee Education: The Case of Greece. UK: Cambridge Scholars Publishing.
  31. Tsokalidou, R. & Skourtou, E. (2020) Translanguaging as a Culturally Sustaining Pedagogical Approach: Bi/Multilingual Educators’ Perspectives. In Panagiotopoulou, J.A., Rosen, L. & J. Strzykala (eds). Inclusion, Education and Translanguaging. Springer, pp. 219-235.
  32. Τσοκαλίδου, Ρ. (2020) Ο νέος πολιτικός λόγος για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση υπό το πρίσμα της διαγλωσσικότητας. Στο Μητσικοπούλου, Β. & Καραβά, Ε. (επιμ.) Ο πολιτικός και παιδαγωγικός λόγος για τη ξενόγλωσση εκπαίδευση.  Αθήνα: πεδίο. 
  33. Gkaintartzi, A., Kompiadou, E., Tsokalidou, R., Tsioumis, K. & Petrogiannis, K. (2020) Supporting inclusion and family involvement in early childhood education through 'ISOTIS': a case study in Greece. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, Vol. 19, No.2, pp. a-b, February 2020, https://doi.org/10.26803/ijlter.19.2.x
  34. Chatzidaki, A. & Tsokalidou, R. (eds) (2021) Challenges and  Initiatives in Refugee Education: the case of Greece. Cambridge Scholars Publishing. https://www.cambridgescholars.com/product/978-1-5275-6451-0?fbclid=IwAR3...